Przysłowie prawdę Wam powie…

Mówi się, że przysłowia są mądrością narodu, gdyż możemy w nich znaleźć wiele cennych wskazówek i przestróg. Słownik Języka Polskiego podaje, że przysłowie to krótkie zdanie zaczerpnięte ze źródeł literackich lub ludowych, utrwalone w tradycji ustnej, wyrażające jakąś myśl ogólną. Jednym z najbardziej popularnych przysłów pochodzących z literatury jest cytat z bajki Adama Mickiewicza „Przyjaciele”- „Prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie.”

Żeby sprawnie posługiwać się przysłowiami w codziennej mowie, trzeba je przede wszystkim znać i rozumieć ich znaczenie. Nie wszyscy uczniowie dobrze je znają, stąd też pomysł, aby przyjrzeć im się bliżej na lekcjach języka polskiego w klasie siódmej i gimnazjum. Rozpoczęliśmy od tego, że każdy losował jedno przysłowie, które musiał ułożyć z rozsypanki wyrazowej. Okazało się, że wcale nie było to łatwe zadanie i potrzebna była tu pomoc nauczyciela. Ułożone przysłowia uczniowie zapisali w zeszytach. Posłużyły nam one do przypomnienia wiadomości o zdaniu- szukaliśmy w nich orzeczeń i ustalaliśmy, czy są to zdania pojedyncze czy złożone. Następnie każdy uczeń miał zilustrować wylosowane przez siebie przysłowie. Trzeba przyznać, że ta część lekcji spodobała się uczniom, bo pracowali z wielkim zapałem. Efektem tego są piękne prace, które można obejrzeć na dołączonych zdjęciach.

Niektóre przysłowia pomogły nam również w utrwaleniu pisowni trudnych ortograficznie wyrazów, np. Póty dzban wodę nosi, póki się ucho nie urwie”, „Tonący brzytwy się chwyta” czyKuj żelazo, póki gorące. Ostatnim ćwiczeniem mającym oswoić uczniów z przysłowiami były ich ulubione kalambury, czyli przekazywanie treści zdań za pomocą gestów. Trzeba było popisać się pomysłowością i wyobraźnią, żeby pokazać takie na przykład przysłowia: „Gdy kota nie ma, myszy harcują”, „Nie dziel skóry na niedźwiedziu” czy „Jak sobie pościelisz, tak się wyśpisz.” Wyjaśnialiśmy też oczywiście znaczenie każdego z przysłów i podawaliśmy sytuacje, w których można ich użyć. Wszystkie te ćwiczenia miały na celu zapoznanie uczniów z najpopularniejszymi polskimi przysłowiami. Ich znajomość jest niezwykle ważna, bo nie tylko świadczy o bogatym słownictwie, ale jest też swego rodzaju przejawem pielęgnowania polskiej tradycji i kultury.

Włącz Polskę ORPEG Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej Semper Polonia